Bruin, ovaalvormig dingetje

 

Je moet altijd goed opletten als je een bruin, ovaalvormig dingetje op de grond ziet liggen. Het zou zomaar poep kunnen zijn. Altijd interessant, tenzij het naar hondenpoep ruikt. 

Maar het kan ook iets anders zijn. Een cocon bijvoorbeeld. Daarbinnen speelt zich een wonder af. Volgend jaar komt daar, als alles goed gaat, want ook wonders hebben geluk nodig, een nachtpauwoog uit. Terwijl we bezig zijn met plaggen, vinden we verschillende cocons. Die nachtvlinders gaan we niet te zien krijgen, maar het idee alleen al dat ze er zijn, maakt ons gelukkig!

Nu heb ik bijna een kwartet. De nachtvlinder heb ik eens op het laken gezien in de Kampina. De rups 

Vleugel

Boven- en onderkant van een vleugel van de nachtpauwoog

In het zand ligt een vlindervleugeltje, en wat voor een vleugel! Het oog staart me aan…

De vleugel van een nachtpauwoog, de linker voorvleugel van een mannetje om precies te zijn (vrouwtjes
zijn grijzer van kleur). Het lijfje is opgepeuzeld door een vogel of vleermuis misschien. Dat is een flinke
hap geweest: een nachtpauwoog is een grote nachtvlinder die zonder mond toekan, omdat alle
reserves in het lijf zijn opgeslagen.

De éérste keer dat ik een nachtpauwoog zie!!! Nou ja, niet in levende lijve, maar een kwart ervan. 

Dat doet me denken aan een verhaal van Toon Tellegen. 

“Als ik jarig ben, dacht de nachtpauwoog, dan bak ik taarten die nog nooit iemand heeft gebakken
en dan nodig ik alleen heel bijzondere dieren uit die nog nooit iemand heeft uitgenodigd [...] Maar
plotseling fronste hij zijn voorhoofd en dacht: bijzondere dieren vinden misschien wel niets
bijzonder… Hij zag de smaragdhagedis al voor zich: noem je dát een bijzondere taart,
nachtpauwoog [...] Het was een onverdraaglijke gedachte. Wat een gewone verjaardag! zouden
ze roepen: de coelacant, de ocelot, de scarabee en de opossum [...]

Na lang nadenken bakte de nachtpauwoog geen taart en nodigde niemand uit voor zijn verjaardag. Hij
deed iets anders: 

“[Hij] schreef op een van zijn vleugels ‘Aan niemand’, vouwde zich in vieren en gooide zichzelf in
de lucht. Zo, dacht hij toen, ik vier mijn verjaardag als een brief. En niemand, niemand weet wat
er in mij staat. De wind greep hem onmiddellijk beet en blies hem omhoog.”

Zo dwarrelde hij rond boven het bos. 

“Dit is een hele bijzondere verjaardag, dacht hij [...] Als ze zeggen: o ja, zo’n verjaardag... die heb
ik zo vaak gevierd… dan geloof ik ze niet, dacht hij. Dubbelgevouwen misschien. Maar niet in
vieren!

Daar moest ik opeens aan denken. Door dat vierendelen.
En die zucht naar iets bijzonders, waarmee sommige vlinderliefhebbers -zoals ik- behept zijn...

April 2020

Het verhaal van de nachtpauwoog komt uit ‘Misschien wisten zij alles’ van Toon Tellegen.

Nachtleven

Ik heb me dit voorjaar in het nachtleven gestort. Ik help bijvoorbeeld mee met het tellen van
ransuilnesten. Met een vergunning van Natuurmonumenten op zak mag je dan na zonsopgang de
Loonse en Drunense duinen in. Zoveel mogelijk zonder zaklamp lopen we door het bos met de oren
gespitst. Jonge hongerige ransuilen zitten ongeduldig in de buurt van het nest in een boom te wachten
tot een van de ouders een muis komt brengen. Om niet over het hoofd gezien te worden roepen ze
regelmatig: het geluid klinkt als een piepende deur. Ieieieieieieieiep! We hebben al vier nesten
gevonden, maar de bijvangst is minstens zo leuk! Jonge bosuiltjes (die weer een ander gepiep laten
horen, meer als een knarsende scharnier), nachtzwaluwen, kieviten, wulpen en een heleboel geritsel
en gekraak om ons heen. Ik heb voor het eerst van mijn leven een das gezien en jonge vosjes!

Maar ik dwaal af: de vlinders. Een keer per maand ga ik met een groepje nachtvlinderkenners (ik ga
mee voor de gezelligheid) in de Kampina nachtvlinders kijken. Er landt van alles op het laken, voor
mij allemaal eerste-keren. Zoveel nieuwe namen, dat ga ik ook niet onthouden. Maar de nachtpauwoog
vergeet ik nooit meer.

Juni 2019